Ana Sayfa
Özgeçmiş

Allah selâmet versin.

Gemide Yaşam Öykülerinin Oyunlaştırılmasının Önemi

Giriş

Yazının amacı, gemideki görev ve sorumlulukları can ve çevre güvenliği bağlamında ele alıp önemini vurgulamaktır.

Aşağıdaki iki maddenin, yazıyı abramayı kolaylaştıracağı umulur.

(a) Gemi yaşamı ve denizde tehlike ile mücadele hakkında genel bilgi sahibi olmak.

Gemici, Gemi Yaşamı ve «Yıpranmak»

Erişim: 202406081047

(b) Denizde tehlikeyi önleme ve tehlikeden kurtulma eylemlerinin uygulamasında özel bir sorumlu gemicinin olmadığını, kâğıt üstünde sorumlu görünenin bu görevi tehlikeye hazır olma eyleminde, tehlike ile mücadele eğitimlerinde yürüteceğini bilmek

Sıradan bir günde gemi yönetimiyle ilgili işlerin yürütülmesi için belirlenen görevler ve bunların sorumluları zaten bellidir. Ayrıca, tehlike ile mücadele eylemlerinin eğitimlerinde de görevler belli gemicilere verilmiştir. Ancak gerçek tehlike ile mücadele eylemlerinde, özel olarak gerçek bir tehlikeyi önleme veya tehlikeden kurtulma eyleminde kesin bir görev dağılımı öngörülemez. Bu yüzden her bir gemici her bir görevi yapabilecek temel bilgiye sahip olmalıdır.

Örneğin, büyük veya küçük, gemideki bir yangını söndürmek, tehlikeyi önleme eylemidir.

Karbondioksit sistemi, makine dairesindeki bir yangında kullanılması kuvvetle muhtemel yangın söndürme aparatıdır. Böyle önemli bir sistemi kullanma görev ve sorumluluğunun yalnız bir gemicinin üzerinde olması, nasıl ve ne zaman kullanılacağı bilgisinin diğer gemicilerde olmaması son derece sakıncalıdır.

Keza, tehlikeden kurtulma eyleminin bir aşaması olan serbest düşmeli filikanın denize indirilmesini, bu filikada el telsizinin nasıl kullanılacağını veya radar yanıtlayıcısının nerede durması gerektiğini her gemici bilmelidir.

Böyle örnekler, üretilebilecek senaryo sayısı kadar artırılabilir. Bu bağlamda, tehlike ile mücadele eylemlerindeki ‘görev ve sorumluluk’ kavramı, bu eylemleri iki başlık altında inceleyerek tanımlanmalıdır:

(1) Tehlikeye hazır olma ve tehlikeden kurtarma.

(2) Tehlikeyi önleme ve tehlikeden kurtulma.

Farkında Olma ve Öngörme Becerisi – Oyunların Önemi

STCW 78 içeriğine uygun eğitim alan gemiciden aşağıdakileri içselleştirmesi beklenir:

– Gemi yaşamının olağan akışını olumsuz etkileyecek her aksaklığa karşı önlem alması;

– Gemi yaşamının olağan akışındaki en küçük olumsuz değişikliği ortaya çıktığı an algılaması;

– Olumsuzluğa neden olan aksaklığın giderilmesinin yöntemini bilmesi;

– Önlenemeyen olumsuzluğun bir sonraki aşamasını öngörebilmesi.

Kısaca gemici, zihinsel özel bir çaba harcamadan, doğal tepke olarak hem içinde olduğu koşulları an be an değerlendirerek durumunu ve olaydaki konumunu belirleyecek hem de bu olaya bağlı olsun veya olmasın, çok yakın ve yakın geleceği kestirerek tehditlere karşı önlemini alacak biridir.

Bunun diğer anlamı, özel bir yetiye sahip olmak demektir.

Bu yeti ve getirdiği beceri gemiciye, gemici henüz gemi yaşamına adım atmadan kazandırılır.

Bakınız:

STCW Code - Seafarers' Training, Certification and Watchkeeping – Annex - Attachment 2 to the Final Act of the Conference – Annex 1 - Seafarers Training, Certification and Watchkeeping (STCW) Code – Part A - Mandatory standards regarding provisions of the annex to the STCW Convention – Chapter VI - Standards regarding emergency, occupational safety, security, medical care and survival functions

Bu yeti ve beceriyi gemiciye kazandırmanın yöntemi, gemi yaşamından önce ve sonra gemide, o yaşamın muhtemel olaylarını oyunlaştırıp bu oyunlarda gemiciye roller vermektir. Bu rolleri oynarken sıradan yaşama göre oldukça ‘zor koşullar’ altında sürdürülen gemi yaşamını tadan gemici, kendi meşrebinin gemi yaşamına uygunluğunu da görür. Özgüveni artar. Bu özgüvenle gemiye çıkan gemici, zamanla gemideki görevine ve işine özel ustalık da kazanır, o gemici için tehlike ile mücadele eylemleri doğallaşır.

Oyun ve Rol Dağıtımı

Çok çeşitte olayın oyunlaştırılması, her oyunda her gemicinin rolünün olması, aynı oyunda bir gemicinin farklı roller üstlenmesi, o gemicinin can ve çevre güvenliği çalışmalarındaki başarısını artırır. Bir yanıyla görev çeşitlendirmesi de olan farklı roller, gemiciler arasındaki duygudaşlığı da pekiştirir. Yaşanması muhtemel her sorun karşısında özel çözüm üretebilen gemici, oyunlardaki rolü, diğer anlamda, aldığı görev kadar çözüm yolu biliyor demektir.

Anlaşılacağı gibi oyunlar tehlike ile mücadele eylemlerindendir, tehlikeye hazır olma eylemi kapsamındadır. Ancak her bir oyunda ya (a) tehlikeyi önleme veya (b) tehlikeden kurtulma ya da (c) tehlikeden kurtarma eylemi oynanacaktır.

Gemicinin Deneyimi

Denizde can ve çevre güvenliği ile ilgili her bir düzenlemenin nedeni yaşanmış bir olaydır. Buna rağmen, yaşanmışlıklar veya hayal, öykü içindeki süreçler arasında mantıksal bağlantılara dikkat edilerek en ince ayrıntısına kadar düşünülüp kaleme alınan oyun ile gerçekte yaşanacak olay arasında mutlaka fark olacaktır. Fark azalır ancak bitmez. Kısaca, gerçek olayın oyunla anlatımında mutlaka bir şeyler eksik kalır. Gemici, bu eksiklikleri deneyimiyle kapatır.

Deneyimin gemi yaşamına, denizde can ve çevre güvenliğine katkısı asla göz ardı edilemez.

Oyunlar ve Telsiz

Telsiz iletişimlerinin oyunlar içinde ana eylemler olarak yer bulması kaçınılmazdır. Çünkü telsiz iletişimi deniz yaşamının doğal bir parçasıdır. Diğer yandan oyunlaştırılmış muhtemel olaylar da gemicinin doğal yaşamının bir parçası yapıldığında, olaya ve olaydaki konumuna uygun telsiz iletişim yöntemini kullanmak gemici için sıradanlaşacaktır.

Bu GMDSS’nin de talebidir.

GMDSS’ye göre sıradan, alışılagelen bir günün içinde yaşamın süregiden doğal akışından can ve çevre güvenliğinin büyük tehdit altında olduğu bir olayda yaşanan korkuya kadar belli başlı durumlarda ve konumlarda belirlenmiş telsiz iletişim yöntemlerinin uygulanması gemicide koşulsuz tepke olarak ortaya çıkmalı, her bir yöntemin uygulanması doğal davranışı olmalıdır. Bu tepke, can ve çevre güvenliğinin tehdit altına girdiği ilk andan tehdidin ortadan kaldırılmasına kadar yaşanacak süreç içinde, telsiz iletişim yöntemleri dâhil diğer tüm eylemleri içerir.

GMDSS’nin ‘hızlı arama kurtarma’ amacına böyle eğitimlerle ulaşılabilir.

Pruvanız netâ olsun!

Yakup Korkmaz

Tuzla - İstanbul

202406111204

yakupkorkmaz.com © denizci’